Σύντομη Ιστορία

Το 3ο Γυμνάσιο Γιαννιτσών ιδρύθηκε το σχολικό έτος 1979-80, τη χρονιά που όλα τα σχολεία έγιναν μικτά, ενώ μέχρι τότε ήταν χωρισμένα σε “αρρένων” και “θηλέων”. Αρχικά, στεγάστηκε στο κτίριο του 5ου Δημοτικού Σχολείου. Αργότερα στο κτίριο του 1ου Γυμνασίου, στη συνέχεια στο 2ο Γυμνάσιο και για πολλά χρόνια στο κτίριο του 1ου Δημοτικού Σχολείου, πάντα λειτουργώντας με βάρδιες.

Δεξιά το κτίριο του 1ου Δημοτικού Σχολείου Γιαννιτσών, στο οποίο συστεγαζόταν μέχρι το σχολικό έτος 2000 – 2001 το 3ο Γυμνάσιο Γιαννιτσών.

Το κτίριο του 1ου Δημοτικού Σχολείου Γιαννιτσών

Το κτίριο του 1ου Δημοτικού Σχολείου Γιαννιτσών

Στο δικό του "σπίτι" από το 2002

Στο δικό του “σπίτι” από το 2002

Στεγάστηκε στο δικό του πια κτίριο το Σεπτέμβριο του 2002. Πρώτη Διευθύντρια του 3ου Γυμνασίου ήταν η κ. Μαυρουδή Ευγενία που ήταν πολύ δυναμική και κατάφερε να οργανώσει το σχολείο και να το επανδρώσει με καθηγητές σε πολύ μικρό διάστημα. Οι Διευθυντές που ακολούθησαν ήταν ο κ. Φραγκίδης, η κ.Ιωαννίδου, ο κ. Καλευράς, ο κ. Τσαπαρίδης, για πολλά χρόνια ο κ. Μαράνος, ο κ. Πετρίδης, ο κ. Γκιργκινούδης και η τωρινή διευθύντρια κ. Πισμίση.

Οι καθηγητές που πήραν οργανική θέση το Σεπτέμβρη του 1979 και αποτέλεσαν τον πυρήνα του Συλλόγου των καθηγητών του 3ου Γυμνασίου ήταν ο πατέρας Χαραλαμπίδης Χαρίτων, Θεολόγος, η κ. Γούναρη Ζαχαρένια, καθηγήτρια Αγγλικών, ο κ. Παπαχαραλάμπους Ιωάννης, Φυσικός, η κ. Παπαδοπούλου Θεοδώρα, Φιλόλογος και ο κ. Μαράνος Ανδρέας, Γυμναστής.

Ο Τόπος

 

Το 3ο Γυμνάσιο είναι ένα από τα τέσσερα γυμνάσια της πόλης των Γιαννιτσών. Τα Γιαννιτσά είναι η μεγαλύτερη πόλη του Νομού Πέλλας με 29.789 κατοίκους (2011) και ανήκει στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Βρίσκονται επί της ιστορικής Εγνατίας Οδού στο κέντρο της Μακεδονίας, σε υψόμετρο 40 μ., ανάμεσα στο όρος Πάικο και στον Κάμπο των Γιαννιτσών, βόρεια της περιοχής της αποξεραμένης λίμνης των Γιαννιτσών.

Δεξιά, αεροφωτογραφία της πόλης των Γιαννιτσών από τους πιλότους-φωτογράφους Γ. Μαδεμλή και Δ. Αθανασίου.

Αεροφωτογραφία της πόλης των Γιαννιτσών

Αεροφωτογραφία της πόλης των Γιαννιτσών

Η περιοχή των Γιαννιτσών την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα (1912)

Η περιοχή των Γιαννιτσών την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα (1912)

Κατά τους προϊστορικούς και ιστορικούς χρόνους ο Θερμαϊκός κόλπος κάλυπτε το σημερινό κάμπο των Γιαννιτσών και τον κάμπο της Θεσσαλονίκης. Με τις προσχώσεις όμως των ποταμών Αλιάκμονα, Αξιού και Εχεδώρου (Γαλλικού), αποσύρεται σιγά-σιγά η θάλασσα και σχηματίζεται η Λίμνη των Γιαννιτσών. Είχε έκταση 5.000-10.000 στρέμματα και τα ελώδη περάσματα που την περιέβαλλαν έφθαναν τα 340.000 στρέμματα. Αποξηράνθηκε κατά την περίοδο 1926-1937 από την Foundation Company. Μεγάλη ώθηση στην οικονομία της πόλης και της γύρω περιοχής έδωσε τόσο η αποξήρανση της λίμνης όσο και η εγκατάσταση προσφύγων από τη Μικρασία του Πόντου, την Ανατολική Θράκη και την Ανατολική Ρωμυλία το 1922. Όχι πολύ μακριά από την πόλη (7 χλμ.) βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας Πέλλας, γενέτειρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου και πρωτεύουσα της αρχαίας Μακεδονίας. Παρά την κοντινή απόσταση με τη Θεσσαλονίκη (48 χ.μ.) η πόλη κατάφερε να αναπτύξει το δικό της αυτόνομο χαρακτήρα και να εξελιχθεί ως το σημαντικότερο οικονομικό, εμπορικό και βιομηχανικό κέντρο του Νομού Πέλλας. Σήμερα, η πόλη εξελίσσεται πνευματικά και πολιτιστικά, παράλληλα με την οικονομική της πρόοδο.


Η αρχαιολογική και ιστορική έρευνα των τελευταίων χρόνων έδειξαν ότι τα Γιαννιτσά δεν ιδρύθηκαν από τους Τούρκους, όπως γενικά πιστευόταν, αλλά προϋπήρχε στα υστεροβυζαντινά χρόνια (ευρήματα στο χώρο της Παλαιάς Αγοράς) ως οικισμός με το όνομα “Βαρδάριον”.  Όταν το 1385 περίπου ο Γαζή Εβρενός εγκατέστησε το στρατό του για να εξορμήσει κατά των βυζαντινών, συνάντησε έναν ήδη οργανωμένο οικισμό, τον οποίο και κατέλαβε. Τα Γιαννιτσά το 1500 είχαν 450 μουσουλμανικά νοικοκυριά. To όνομα Ενιτσέ Βαρντάρ (Enidje Vardar) αναφέρεται για πρώτη φορά από τον Ενετό Λορέντζο Μπερνάρντο το 1591.

Η τουρκική φάση της πόλης ουσιαστικά ξεκινά και σφραγίζεται από την προσωπικότητα του Γαζή Εβρενός Μπέη. Το γεγονός ότι ετάφη στην πόλη των Γιαννιτσών (Μαυσωλείο Γαζή Εβρενός) θα την καταστήσει ιερή πόλη των Τούρκων και τόπο προσκυνήματος πράγμα που εξηγεί ίσως και το πείσμα με το οποίο οι Τούρκοι τα υπερασπίστηκαν κατά το 1912. Η πόλη των Γιαννιτσών λόγω της θέσης της κοντά στη λίμνη, πρόσφερε πολλά στον Μακεδονικό Αγώνα. Πολλοί Γιαννιτσώτες εντάχθηκαν και πολέμησαν στα Ελληνικά αντάρτικα σώματα. Άλλοι πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους ως οδηγοί, μεταφορείς και πράκτορες των καπεταναίων της λίμνης.

Μαυσωλείο του Γαζή Εβρενός

Μαυσωλείο του Γαζή Εβρενός


Το σώμα του Καπετάν Γκόνου Γιώτα και Απόστολου Ματόπουλου

Το σώμα του Καπετάν Γκόνου Γιώτα και Απόστολου Ματόπουλου

 

Στις αρχές του 20ου αιώνα και κυρίως στο διάστημα 1904-1908 η λίμνη αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα πεδία του Ελληνοβουλγαρικού ανταγωνισμού. Βούλγαροι κομιτατζήδες χρησιμοποιώντας ως ορμητήριο τους την λίμνη των Γιαννιτσών τρομοκρατούσαν τους Ελληνικούς πληθυσμούς για να πετύχουν τον εκσλαβισμό τους. Τα Γιαννιτσά υπήρξαν το επίκεντρο του Μακεδονικού αγώνα με κορυφαίο μακεδονομάχο τον Γκόνο Γιώτα που αποτελεί τον σύγχρονο ήρωα των Γιαννιτσών. Ήταν “το στοιχειό της Λίμνης”.

Σημαντικοί Γιαννιτσιώτες Μακεδονομάχοι ήταν επίσης, ο οπλαρχηγός Ιωάννης Βελούλας και οι Δημοσθένης Βαφόπουλος, Διονύσιος Γιώτας, Αριστείδης Δοβαντζής και οι ιερείς Δημήτριος Οικονόμου και Αργύριος Παπαργυρίου.


Ο τουρκικός στρατός στο ελληνικό μέτωπο, αφού δε συγκράτησε τις δυνάμεις του στα στενά του Σαρανταπόρου και κατάφερε μόνο να δημιουργήσει προβλήματα προέλασης στους Έλληνες στη Δυτική Μακεδονία, συγκεντρώθηκε στα Γιαννιτσά, όπου και οχυρώθηκε. 25.000 τουρκικού στρατού και 30 πυροβόλα, περίμεναν τους Έλληνες (με δύναμη πέντε μεραρχιών, από τις οποίες έλαβαν μέρος στη μάχη οι τέσσερις), που προήλασαν από τη Βέροια.

Η μάχη ξεκίνησε την 19η Οκτωβρίου και διήρκεσε δυο ημέρες. Η έφοδος του ελληνικού στρατού ήταν ορμητική και μέσα στο πρωί της 20ής, η νίκη ήταν γεγονός. Οι απώλειες ήταν βαριές. Οι απώλειες των Τούρκων ήταν τριπλάσιες.

Απεικόνιση της Μάχης των Γιαννιτσών

Απεικόνιση της Μάχης των Γιαννιτσών

Το Ηρώο των Γιαννιτσών ("Μαύρο Άγαλμα") του γλύπτη Γρηγορίου Ζευγώλη

Το Ηρώο των Γιαννιτσών (“Μαύρο Άγαλμα”) του γλύπτη Γρηγορίου Ζευγώλη

Στην πόλη είχε ξεσπάσει πυρκαγιά. Όμως, ο δρόμος για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης ήταν πλέον ανοιχτός. Η μάχη της 20ης Οκτωβρίου του 1912 αποτέλεσε την πιο φονική μάχη των βαλκανικών πολέμων και ίσως την πιο σημαντική. Σήμανε την απελευθέρωση της πόλης από τους Τούρκους και την ένταξη της στο Ελληνικό κράτος. Παράλληλα όμως άνοιξε το δρόμο για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και συνέβαλε στη διαμόρφωση του σύγχρονου χάρτη της Ελλάδος.

Το «Μαύρο Άγαλμα» μαρτυρεί τη θυσία των Γιαννιτσών. Ο επιτελικός αξιωματικός Μανουήλ Ρακτιβάν έγραψε για τη μάχη των Γιαννιτσών προς την Πηνελόπη Δέλτα. “20η Οκτωβρίου. Γιαννιτσά. Είναι η μέρα που πήραμε τη Θεσσαλονίκη”.


Ο γερμανικός στρατός εισέβαλε στα Γιαννιτσά στις 11 Απριλίου 1941. Στις 23 Μαρτίου 1944 οι Γερμανοί και οι συνεργάτες τους εκτελούν κατοίκους του Ελευθεροχωρίου και πυρπολούν το χωριό. Τα χωριό καίγεται, ο τόπος ερημώνει. Το Ελευθεροχώρι έδωσε 19 νεκρούς στον αγώνα.

Στις 5 Αυγούστου 1944, το γεγονός της αυτομόλησης του Αυστριακού στρατιώτη Otmar Dorne, αλλά και η παρουσία του λοχία των SS, Φριτς Σούμπερτ (γνωστού από τη θηριωδία του Χορτιάτη), οδήγησαν στην ομαδική εκτέλεση 14 Σεπτεμβρίου 1944 στα Γιαννιτσά. 112 άνθρωποι εκτελέστηκαν εκείνη τη μέρα. Ανάμεσα στους εκτελεσθέντες πολίτες ήταν και ο Δήμαρχος Γιαννιτσών, Θωμάς Μαγκριώτης. Τα Γιαννιτσά απελευθερώθηκαν από τους Γερμανούς στις 3 Νοεμβρίου του 1944.

Μνημείο Ομαδικού Τάφου

Μνημείο Ομαδικού Τάφου

Σήμερα τα Γιαννιτσά είναι κατ´εξοχήν αγροτική περιοχή. Ο ξακουστός «Βάλτος» των Γιαννιτσών έχει δώσει πολλά πλεονεκτήματα στην οικονομία της ευρύτερης περιοχής και συντέλεσε στην συγκράτηση του νέου πληθυσμού. Στην πόλη λειτουργούν 4 γυμνάσια και ένα μουσικό με πάνω από 1500 μαθητές, 3 ενιαία λύκεια και το μουσικό με πάνω από 1000 μαθητές και 2 επαγγελματικά λύκεια. Επίσης η περιοχή διακρίνεται για την συγκριτικά ταχεία ανάπτυξή της η οποία ανεκόπη από την σφοδρή οικονομική κρίση.Υπήρχαν περίπου 550 επιχειρήσεις από τις οποίες οι 10 Βιομηχανίες και οι υπόλοιπες βιοτεχνίες και εμπορικά μαγαζιά.

 Πηγή των παραπάνω ιστορικών αναφορών υπήρξε η ΒικιΠαίδεια, στο λήμμα “Γιαννιτσά”. Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.